تبلیغات
توصیف یک تاشش - وقف واحکام
 
توصیف یک تاشش
پرسیدن بهتر ازندانستن است...
درباره وبلاگ


غلامعلی حاتمی لیسانس آموزش ابتدایی سابقه خدمت 25سال
معاون دبستان شهید تکلو مدرس ارزشیابی توصیفی ,مدرس قرآن پایه پنجم وسرگروه آموزش ابتدایی شهرستا ن تایباد این وبلاگ بمنظور آشنایی بیشتر همکاران محترم فرهنگی و اولیاء گرامی با ارزشیابی کیفی توصیفی ومفاهیم آموزشی پایه اول تاششم ابتدایی راه اندازی گردیده است. امیدداریم تابانظرات سازنده خود مارادرپیشبرد هدفمان یاری کنید.

مدیر وبلاگ : علی حاتمی
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما در مورد مطالب این وبلاگ چیست؟






پنجشنبه 9 آبان 1392 :: نویسنده : علی حاتمی

وقف واحکام آن

وقف در لغت به معنای درنگ نمودن و ایستادن است و در علم تجوید قطع صوت و نَفَس با هم را "وقف" گویند.

در هنگام تلاوت قرآن كریم هرگاه خواسته باشیم بنا به ‌دلایلی صوت را قطع كرده و تجدید نَفَس كنیم، با ساكن نمودن حرف آخر كلمه بر روی آن وقف می‌كنیم، مانند: "یَعْلَمُونَ- هُدیً- نادیهُ" كه پس از وقف می‌شوند: "یَعْلَمُونْ-  هُدی- نادیهْ". به كلمه‌ای كه بر آن وقف می‌شود به عربی موقوفٌ علیها (وقف شدة برآن) گفته می‌شود.

اگر قاری قرآن در هنگام وقف به جای ساكن كردن حرف آخر، حركت آن را تلفّظ نموده و به همین حالت وقف كند، اصطلاحاً آن را "وقفِ به حركت" گویند و بالعكس اگر پس از ساكن كردن حرف آخر، وقف نكرده و به قـرائت ادامه دهـد اصـطلاحاً آن را "وصل به سكون" می‌نامند که هر دو آن یعنی «وقف به حركت» و «وصل به سكون» در علم تجوید بلكه در قرائت نماز ممنوع بوده و جایز نیست.

 سكت و تفاوت آن با وقف

هرگاه در هنگام تلاوت قرآن برای یک لحظة كوتاه صوت قطع شده ولی نَفَس قطع نشده و جریان داشته باشد گویند عمل «سكت» انجام شده است. پس می‌توان گفت: قطع صوت بدون قطع نفس را سكت و قطع صوت و نفس را باهم وقف گویند كه به روایت حَفصْ از عاصم جمعاً در قرآن كریم در چهار مورد سكت واجب است كه عبارتند از:

1- مَنْ راقٍ (سورة قیامت) 

2- بَلْ رانَ (سورة مطفّفین)

3- در سورة كهف، آیة اوّل، عِوَجاً قَیّماً كه باید بین "عِوَجاً" و "قَیّماً" سكت نمود و چون سكت فقط بر سكون جایز است و بر حركت جایز نیست فلذا بایستی بعد از الفِ "عِوَجا" سكت نموده و بدون قطع نفس، "قَیّماً" را شروع و قرائت را ادامه داد.

4- در سورة «یس» آیة 51 بعد از كلمة «مَرْقَدِنا» و قبل از «هذا» باید سكت نمود (هرچند كه می‌توان بر كلمات مَرْقَدِنا و عِوَجا وقف نیز نمود ولی سكت اَوْلی است.) لازم به تذكر است كه علامت سكت در قرآن كریم بیشتر با حرف «س» و یا آوردن كلمة «سكته» بر روی حرف نشان داده می‌شود كه با دیدن این علامت‌ها باید بلافاصله عمل سَكْت را انجام داد، اگر چه در صورت عدم وجود علامت نیز، عالمِ به علم تجوید عمل سكت را انجام خواهد داد.

 طریقه وقف بر آخر كلمات

باید دانست به طرق مختلفی در قرائات سَبْعَة بر آخر كلمات وقف می كنند كه مشهورترین آنها مخصوصاً در قرائت عاصم به روایت حفص از قرار ذیل است:

1- وقف به اسكان: به معنای ساكن نمودن و منظور این است كه هرگاه بخواهیم بر كلمه‌ای وقف كنیم اگر آخرین حرف آن ساكن بود كه چه بهتر، و اگر متحرك بود آنرا ساكن كرده و وقف می‌كنیم مانند: حَكیمٌ  كه می‌شود حَكیمْ و سَریعٌ كه می‌شود سَریعْ.

توجه: كلماتی كه آخرین حرف آنها به یكی از سه حرف مدّی ختم می‌شود در حالت وقف در حكم ساكن می‌باشند. مانند: تَلیها- یَمْشی- كَفَرُوا.

2- وقف به ابدال: به معنای تبدیل كردن حرف آخر كلمه به حرفی دیگر است مانند: وقف بر روی تاء گرد (ة) كه به هاء گرد (ه) تبدیل می‌شود و در درسهای گذشته به آن اشاره شد و نیز وقف بر تنوین مفتوحه كه به صدای الفی وقف می‌شود مانند: مَعیشَةً- طَریقَةً- ضنْكاً- صَفْصَفاً- سُوءً- هُدیً كه می‌شوند: مَعیشَهْ- طَریقَهْ- ضَنْكا- صَفْصَفا- سُوءا- هُدی.

اقسام وقف

 

باید دانست قاری قرآن در هنگام تلاوت آیات الهی گاهی از روی ناچاری مجبور به وقف بر روی كلمه‌ای می‌شود كه ممكن است وقفی نامطلوب و بی‌جا باشد و بدیهی است در چنین صورتی اعاده كرده و از كلمة مورد نظر، ابتدا خواهد كرد، ولی در جایی كه قاری قرآن می‌خواهد اختیاراً وقف نماید باید مكان مناسب برای آن را در نظر گرفته و در انتها و شروع، به‌ عبارتی "وقف و ابتدا"، دقّت لازم را بنماید تا كه احتمالاً خدشه ای به كلام وارد نكند. از این جهت وقف به 6 قسم تقسیم می‌شود كه ذیلاً هر یك با احكام خاص خود بیان خواهد شد.

 1- وقف لازم: و آن در مواردی است كه اگر وقف نكنیم موجب تغییر معنا گردد، پس در چنین مواردی باید حتماً وقف كنیم، مانند این جملة مباركه در آیات 7 و 8 سورة حشر: «اِنَّ اللهَ شَدیدُ الْعِقابِ لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرینَ» (البته خداوند سخت عقوبت كننده است برای فقراء مهاجرین...) كه وقف بر روی كلمة عقاب لازم و واجب است چرا كه در غیر این صورت معنا به طور كلّی تغییر پیدا می‌كند.

2- وقف تام: در جایی است كه كلام از نظر لفظ و معنا تمام شده باشد و ربطی به ما بعد نداشته باشد و از همین جهت هم به آن وقف تام گویند، مانند وقف بر «بسم‌الله الرحمن الرحیم» و ابتدا به اول سوره. پس در وقف تام بدون اعادة جملة قبلی، عبارت دوم را ابتدا می‌نماییم.

3- وقف كافی: در جایی است كه جمله از نظر لفظی تمام باشد اگر چه از نظر معنی ارتباطی به ما بعد داشته باشد، و چنین وقفی را از آن جهت كافی گویند كه وقف در اینجا بی‌اشكال است و مجاز بودن وقف همین قدر كه بی‌اشكال بود كافی است، مانند وقف به: «...مِمّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ» سوره بقره آیه3 (از آنچه روزی فرموده‌ایم ایشان را انفاق می‌كنند)، و ابتدا به وَ الَّذینَ یُؤْمِنُونَ سوره بقره آیه4.

4- وقف حَسَنْ: در موردی است كه وقف در آن  مورد بی اشكال است چون معنای كاملی را می‌رساند ولی ابتدا به مابعد چندان لطفی ندارد چون كلمة مابعد به‌طوری است كه از نظر معنی مربوط به ماقبل است، مثل وقف به "اَلْحَمْدُ لِلّهِ" و ابتدا به "رَبِّ الْعالَمینَ" لذا در چنین موردی اگر وقف كرد نیكو است برگردد و دوباره با وصل بخواند.

5- وقف قَبیح: آن جایی است كه كلام از نظر لفظ و معنا ناتمام است، مانند اینكه وقف شود به "اِنْ تَنْصُرُوااللهَ" اگر یاری كنید‹دین› خدای تعالی را و ابتدا شود به یَنْصُرْكُمْ- یاری می نماید شما ر ا «سورة محمّد (ص) آیه 7 ». پس اختیاراً وقف كردن در این نوع وقف كاری ناشایست محسوب می‌شود و نباید وقف كرد.

6- وقف اَقْبَحْ: در جایی است كه علاوه بر این كه كلام از نظر لفظ و معنا تمام نیست وقف در این مورد موجب اشتباه فاحشی می‌شود، مانند وقف در لااِلهَ و ابتدا به اِلَّا اللهُ كه دراین مورد به هیچ‌وجه وقف جایز نبوده و وصل واجب است. این نوع وقف را بعضی از دانشمندان "كُفْرانْ" نیز نام نهاده اند .

توجّه: بحث اقسام وقف، به قاری این را می‌فهماند كه قبل از تلاوت قرآن كریم حتّی المقدور از معانی آیات به طور مختصر هم كه شده اطّلاعی داشته باشد تا بتواند در مسائل ابتدا و وقف به نحو احسن اقدام نماید.

 

علامات وقف

به دلیل اینكه فرد قاری به‌سهولت بتواند در مكان‌های مناسب وقف كند یكی از دانشمندان علم تجوید به نام شیخ عبدالله سجاوَندی شش حرف را به عنوان نشانة وقف وضع نموده كه به نام رموز سجاوندی معروفند که عبارتند از:

1- م‍: علامت وقف لازم است و باید حتماً وقف نمود.

2- ط: علامت وقف مطلق است، یعنی وقف كردن بدون اعادة جملة ماقبل، نیكو است.

3- ج: نشانة وقف جایز است یعنی وقف و وصل آن هر دو جایز است ولی وقف بهتر است.

4- ز: علامت وقف مُجَوَّز (تجویز شده) است یعنی وقف و وصل هر دو تجویز شده ولی وصل بهتر است.

5- ص: نشانة وقف مُرَخَّصْ است و به معنای آن است كه در حالت اضطرار، می‌توان وقف نمود و سپس حُسْن ابتدا را در نظر گرفته و مجدداً شروع به خواندن كرد.

6- لا: علامت ممنوع بودن وقف است و اگر وقف شد باید مجدداً با رعایت حُسْنِ ابتدا شروع نمود.





نوع مطلب : چندپایه، آموزش مقطع ابتدایی، 
برچسب ها : وقف وانواع وقف،
لینک های مرتبط :
شنبه 17 تیر 1396 01:02 ب.ظ
These are genuinely enormous ideas in regarding blogging.
You have touched some fastidious factors here. Any way keep up wrinting.
شنبه 17 تیر 1396 12:58 ب.ظ
These are genuinely enormous ideas in regarding blogging.
You have touched some fastidious factors here. Any way keep up wrinting.
چهارشنبه 3 خرداد 1396 06:09 ب.ظ
It's remarkable in favor of me to have a site, which is useful in support of my
experience. thanks admin
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:12 ب.ظ
Have you ever thought about including a little bit more than just
your articles? I mean, what you say is valuable and everything.
However imagine if you added some great pictures or videos to give your posts more, "pop"!
Your content is excellent but with pics and videos, this website
could definitely be one of the greatest in its field. Very good blog!
پنجشنبه 24 فروردین 1396 07:26 ق.ظ
fantastic post, very informative. I'm wondering why the other experts of this sector don't notice this.

You must continue your writing. I am sure, you have a great readers' base already!
یکشنبه 20 فروردین 1396 05:45 ب.ظ
I'm curious to find out what blog platform you happen to be using?

I'm experiencing some minor security problems with my latest blog and I would like to find something more secure.
Do you have any recommendations?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كد موسیقی برای وبلاگ


دریافت كد ساعت